SULTAN II. MAHMUD HAN TÜRBESİ
30.Osmanlı padişahi olan Sultan II. Mahmud 20 Temmuz 1785’te İstanbul’da doğdu. Babası Sultan I. Abdülhamid, annesi Nakşidil Sultan’dır. Sultan II. Mahmud, Şehzadeliği döneminde amcası III. Selim’in yenilikçi fikirlerinden derinden etkilendi. 1808 yılında Alemdar Mustafa Paşa’nın yardımıyla, IV. Mustafa’nın yerine tahta çıktı. Saltanatının ilk yıllarında ayanlarla Sened-i İttifak’ı imzalayarak merkezî otoriteyi güçlendirmeye çalıştı. Döneminde birçok alanda yenilikler yapmıştır.
Askeri Devrim: Yeniçeri Ocağı’nın Kaldırılması
II. Mahmud döneminin en büyük dönüm noktası, 1826 yılında gerçekleşen Vaka-i Hayriye (Hayırlı Olay) ile Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasıdır. Bu olay, modernleşmenin önündeki en büyük engeli ortadan kaldırmış ve yerine Avrupa tarzında eğitim alan Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusu kurulmuştur.
İdari ve Sosyal Reformlar
Sultan II. Mahmud, sadece askeri değil, devletin tüm kademelerinde reform yapmıştır:
- Kıyafet Devrimi: Devlet memurlarına fes, pantolon ve ceket giyme zorunluluğu getirildi.
- Hükümet Yapısı: Divan-ı Hümayun kaldırılarak yerine bugünkü bakanlıklar (Nezaretler) kuruldu.
- Eğitim: İstanbul’da ilköğretim zorunlu hale getirildi; Tıbbiye ve Harbiye gibi modern okullar açıldı.
- Basın ve İletişim: İlk resmi gazete olan Takvim-i Vekayi yayın hayatına başladı. İlk nüfus sayımı ve posta teşkilatının temelleri bu dönemde atıldı.
Dış Politika ve Savaşlar
Dış Politika ve SavaşlarSaltanatı boyunca Rusya ile savaşlar, Yunan İsyanı ve Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın isyanı gibi büyük krizlerle uğraştı. 1838’de İngiltere ile imzalanan Balta Limanı Ticaret Antlaşması.
Vefatı
Sultan II. Mahmud, tüberküloz hastalığı nedeniyle 1 Temmuz 1839’da kız kardeşi Esma Sultan’ın Çamlıca’daki köşkünde vefat etti. Cenazesi Çemberlitaş’taki, bugün de ziyaret edilebilen kendi adına yaptırılan Sultan II. Mahmud Türbesi’ne defnedildi.
Bir kompleks içerisinde yer alan türbe, Türk ampir üslubunun en önemli örneklerindendir. Türbe sekizgen plank olup kubbe ile örtülüdür. Türbenin üst duvarları ve kubbe alçı kabartma armalarla, çelenklerle ve çiçek sepetleriyle süslüdür. Yapı, sekiz köşesinde yer alan askı kandil ve Birleşik Krallık Kraliçesi 1. Victoria ve eşi Albert’in hediyesi olan avize ile aydınlanmaktadır.Ayrıca türbede Fransız İmparatoru II Napolyon’un hediyesi olan ampir üslupta yaldızlı saatler yer almaktadır.
Türbede padişahlarla birlikte Osmanlı hanedan allesine mensup kişiler medfundur. Bu türbenin giriş holünün sol tarafında Istanbul Türbeler Müze Müdürlüğü İhtisas Kütüphanesi, sağ tarafinda ise Sultan II Mahmud Han’in hanımı olan Nevfidan Kadin’in türbesi yer almaktadır.
SULTAN II. MAHMUD TÜRBESİ’NDE MEDFUN ŞAHSİYETLER
Türbede Sultan II. Mahmud’un oğlu 32. Osmanli padişahı Sultan Abdülaziz ve torunu olan 34. Osmanli padişahi Sultan II. Abdülhamid de metfundur.
