Sufilikte velilik rütbesi kazanan Emir Sultan Hazret leri (1368-1429), Peygamber soyundan geldiği için “Emir”, gönülleri fethettiği için “Sultan” ünvanı almıştır. Buhara’da doğmuş olan Emir Sultan, Es-Seyyid Şemsüddin Mehmed bin Aliyyül Buhari olarak bilinmektedir.
Medine’den Bursa’ya Uzanan Yolculuk
Buhara’da ilim tahsilini tamamladıktan sonra Medine’ye giden Emir Sultan, burada manevi bir işaret alarak Anadolu’ya, Bursa’ya hicret etmiştir. Yıldırım Bayezid döneminde Bursa’ya gelişinde halk tarafından büyük bir coşkuyla karşılanmış ve kısa sürede padişahın da saygısını kazanarak kızı Hundi Hatun ile evlenmiştir.
Somuncu Baba ile Münasebeti: Gizli Hazinenin İfşası
Emir Sultan denince akla gelen en duygusal ve etkileyici anlardan biri, onun Somuncu Baba (Şeyh Hamid-i Veli) ile olan ilişkisidir.
Somuncu Baba, Bursa’da fırıncılık yaparak kendini gizleyen büyük bir velidir. Kimse onun derin ilmini bilmezken, onu ilk keşfeden Emir Sultan olmuştur. Aralarındaki en bilinen hadise ise Ulucami’nin açılışıdır:
Yıldırım Bayezid, Bursa Ulucami tamamlandığında açılış hutbesini Emir Sultan’ın okumasını ister. Emir Sultan, “Sultanım, şehrimizde bizden daha alim ve büyük bir zat varken hutbe okumak bize düşmez,” diyerek Somuncu Baba’yı işaret eder. Israr üzerine kürsüye çıkan Somuncu Baba, Fatiha Suresi’ni yedi farklı şekilde tefsir eder. Cemaat hayretler içinde kalır. Çıkışta Emir Sultan, Somuncu Baba’nın elini öpmek isterken; Somuncu Baba’nın “Ey Emir, sırrımızı faş ettin (açığa çıkardın), artık burada duramayız,” dediği rivayet edilir.
Türbesi, Emir Sultan’ın eşi ve Yıldırım Bayezid’in kızı Hundi Hatun tarafından 15. yüzyılda yaptırılan külliyenin içinde yer almaktadır. Yapı, 1804 yılında Sultan III. Selim’in cami ve türbeyi yeniden inşa etmesiyle bugünkü halini almıştır. 1845 yılında Sultan Abdülmecid tarafından, Türk Barok’u üslubunda onarılmıştır. 1868’de Sultan Abdülaziz tarafından yeniden onarımı yaptırılmıştır.
Mimari Özellikleri
Sekizgen planlı yapının üzeri kubbeyle örtülüdür. Türbenin içerisini Türk Barok üslubunda kalemişleri süslemektedir.
Türbede, Emir Sultan Hazretleri ile eşi Hundi Hatun, oğulları Emir Ali ve iki kızlarına ait sandukalar yer al maktadır.